In zijn artikel Amid Rise of Multiculturalism, Dutch Confront Their Questions of Identity (Opkomst van het Multiculturalisme confronteert Nederlanders met  Identiteitsvragen) (The New York Times, 13 Augustus 2011), wijst Steven Erlanger immigratie en de Islam aan als veroorzakers van de ontreddering in Nederland. Christopher Caldwell’s boek Reflections on the Revolution in Europe. Immigration, Islam and The West (Bespiegelingen over de Revolutie in Europa. Immigratie, Islam en Het Westen) (2009) geeft dezelfde visie weer, die overigens overeenkomt met Wilders’ geloofsartikel dat immigranten en de Islam Nederland dreigen over te nemen. Is dit werkelijk de bron van alle confusie. Of spelen er andere factoren die de Nederlandse identiteit op haar kop hebben gezet, die van een tolerante natie een xenofobisch land hebben gemaakt? Of is het allemaal maar schijn?