Het electorale succes van de Partij van de Vrijheid van Geert Wilders zorgt voor veel paniek onder de linkse media en de meerderheid van Nederlandse intellectuelen . Zelfs op het niveau van de Europese publieke sfeer is onrust onmiskenbaar. Het definitieve einde van het ooit zo tolerante Nederland is nu wel in zicht. Niet alleen de opkomst van extreem rechts maar ook een zorgwekkend ethisch reveil onder leiding van André Rouvoet en Jan Peter Balkenende trekken een streep onder een eeuwenlange traditie van openheid, tolerantie en ludisme. Het boek Homo Ludens van de befaamde historicus Johan Huizingha kan definitief verdwijnen naar obscure zolderkamers. Het tolerantie concept van Spinoza kan al helemaal worden verwezen naar de prullenbak van de geschiedenis; een leuk onderzoeksobject voor filosofen en historici zoals Jonathan Israël en Herman de Duyn. Maar Spinoza als leidraad voor Nederland tijdens het twee decennium van de 21ste eeuw? Neen, dat kan niet meer. Een anachronisme.